Bà quyết tá»± há»c đà n organ hiệu quả tại nhÃ
Trung tâm âm nhạc TIẾN MINH có nhiá»u kinh nghiệm trong việc đà o tạo nhạc công, nÆ¡i há»c nhạc quáºn Gò Vấp uy tÃn và đặc biệt là giáo dục âm nhạc cho má»i lứa tuổi, má»i đối tượng vá»›i nhiá»u năm trong nghá», giáo viên là các nhạc sÄ©, nhạc công chuyên nghiệp, hướng dẫn chỉ dạy táºn tình, giáo trình luôn được cáºp nháºt, há»— trợ thá»±c hà nh trên Ä‘a dạng các loại đà n nhằm giúp há»c viên có nhiá»u kỹ năng cÅ©ng như khả năng am hiểu vá» nhạc cụ.
Thưá»ng thì nhiá»u bạn Ãt chú ý đến Ä‘iá»u nà y. Äa phần ngồi và o đà n là hỳ hục đánh cho bằng được mà không Ä‘á»c nhẩm giai Ä‘iệu cá»§a bà i trước khi táºp và táºp luôn 2 tay dẫn đến việc không táºp đúng, nhiá»u ngà y thà nh quen.
Tất nhiên sau 1 khoảng thá»i gian nhất định thì sẽ đánh được. TIẾN MINH gá»i tá»›i các bạn cách tá»± há»c đà n Organ tại nhà đạt hiệu quả nhất.
Hướng dẫn cách há»c đà n thông thưá»ng :
- Trước khi táºp và o bà i má»›i, bạn cần Ä‘á»c tổng quát cả bà i đó là việc nhẩm + Ä‘áºp nhịp nhiá»u lượt giai Ä‘iệu cá»§a bà i, chú ý quan sát hóa biểu (khóa Sol- khóa Fa- dấu hóa - chỉ số nhịp,… ), táºp nhìn kỹ các nốt nhạc nó nằm như thế nà o (rất tốt cho việc luyện trà nhá»› cÅ©ng như khả năng thị tấu cá»§a bạn)
- Khi ngồi và o táºp đà n, bạn cần dà nh 15 đến 20 phút chạy luyện ngón 2 tay (HANON), chạy gam Rải hay chạy 1 sacle (âm giai) nà o đó.
- Nguyên tắc táºp từ cháºm đến nhanh và đúng nhịp. Mắt luôn luôn nhìn bản nhạc, tai nghe, chân dáºm nhịp.
Tư thế ngồi đúng khi táºp đà n
Bạn cần chia bà i nhá» ra là m nhiá»u Ä‘oạn, nhiá»u câu nhạc ngắn để táºp cho dá»… nhá»›, dá»… thuá»™c. Khi luyện táºp, bạn cần chú ý ngón tay, dấu hóa, trưá»ng độ, dấu lặng… để không bị táºp nhầm, táºp sai sau nà y sá»a lại rất mất thá»i gian.
Há»c đà n Organ thưá»ng có 2 dạng: Äó là đánh 2 tay 2 khóa nhạc theo kiểu Piano và dạng dùng phần đệm hòa âm tá»± động cá»§a đà n.
1. Äánh 2 tay rất khó vì váºy bạn phải táºp riêng từng tay 1.
Bạn nên chia nhá» từng câu, từng Ä‘oạn để táºp riêng. Chú ý đến ngón tay, các ký hiệu trên bản nhạc (luyến, ngắt,..).
Giai Ä‘oạn hoà n thiện bản nhạc rất quan trá»ng. Thưá»ng thì hay sai vá» trưá»ng độ (chá»— nhanh – cháºm). Bạn cần ghép dần từng Ä‘oạn nhạc vá»›i nhịp trống cá»§a đà n (bạn chá»n tiết tấu sao cho phù hợp vá»›i từng loại bà i). Khi bạn cảm nháºn bà i táºp đã khá hÆ¡n rồi, bạn bắt đầu xá» lý sắc thái to nhá»â€¦ theo các ký hiệu trong bà i.
Lưu ý bạn phải vừa đánh phÃm đà n vừa Nhẩm giai Ä‘iệu cho dá»… thuá»™c. Chá»— nà o khó thì “cắt†nó ra và táºp riêng nhiá»u lần.Äến khi ổn tất cả má»i câu, Ä‘oạn thì bạn hãy ghép cả bà i.
2. Dùng phần đệm hòa âm tự động của đà n.
Tay trái: Bạn nhấn hợp âm (tiếng piano) đồng thá»i bạn Nhẩm giai Ä‘iệu cá»§a tay phải. Sau giai Ä‘oạn nà y bạn mở Ä‘iệu nên và ráp tay phải vô (tempo cháºm rồi tăng từ từ đến đúng quy định cá»§a bà i như quy tắc ở trên).
Tay phải: thì bạn táºp giống như trên. (Sau khi đã thà nh thạo và ghép vá»›i nhịp trống ok rùi thì bạn chuyển qua táºp tay trái).
Lưu ý khi bạn nhấn các hợp âm đệm tay trái không nhất thiết phải bấm các hợp âm gốc, cần chuyển đổi các thể đảo của hợp âm để ngón tay trái không phải nhảy xa.
Hướng dẫn luyện ngón trên phÃm đà n
Äiá»u quan trá»ng nữa: Khi bạn nhấn hợp âm ở tay trái (chÆ¡i hoà n thiện bản nhạc) bạn không nên giữ hợp âm mà nên bấm đệm ngắt để rồi sau đó bấm chuyển đổi sang các hợp âm khác được nhanh hÆ¡n và do tay trái còn phải thao tác xá» lý bấm các nút dồn trống tá»± động (Fill) hoặc còn phải bấm đổi tiếng (voice)…
Trong quá trình táºp luyện, các bạn cần lưu ý đến nhịp phách cá»§a từng bà i, ở má»—i ô nhịp Ä‘á»u có phách mạnh, phách yếu. Khi táºp bạn nên nhấn rõ và o phách mạnh (nhẹ ở phách yếu) nhấn rõ và o các nốt có đảo phách. Vá»›i các nét chạy nhanh (móc kép) hoặc chùm 3 nên nhấn rõ và o các nốt đầu cá»§a má»—i chùm móc kép hoặc nốt đầu cá»§a má»—i chùm 3 để khi ghép vá»›i nhịp trống sẽ dá»… dà ng hÆ¡n.
Phương pháp tá»± há»c đà n piano/ đà n organ vá»›i 3JCN
JCN là má»™t phương pháp ghi nhạc má»›i, đơn giản và hiệu quả khi so sánh vá»›i phương pháp ghi nhạc thịnh hà nh phương Tây. Äặc biệt 3JCN rất tiện lợi cho việc há»c đà n piano và keyboard (há»c đà n organ Ä‘iện tá») Trong vòng và i phút, ngưá»i há»c có thá» tá»± mình Ä‘á»c nhạc và đánh đà n!
Bạn không thể nà o là m được Ä‘iá»u đó vá»›i phương pháp ghi nhạc Cổ Ä‘iển phương Tây, bởi vì chỉ việc há»c cách Ä‘á»c tên các nốt nhạc thôi cÅ©ng đã tốn rất nhiá»u thá»i gian rồi. Huống hồ, bạn phải há»c thêm rất nhiá»u thứ khác nữa, và dụ như độ ngân cá»§a nốt nhạc (duration) phụ thuá»™c và o mà u sắc và hình dạng khác nhau cá»§a nốt nhạc, các dấu nghỉ (rests) vá»›i hình dạng khác nhau, rồi các chùm nốt liên 3, liên 5,… rối các bá»™ khóa Sol (treble clef), khóa Äô (bass clef),… Có quá nhiá»u thứ để nhá»› và để há»c, đó là khuyết Ä‘iểm cá»§a hệ thống Cổ Ä‘iển Phương Tây.
Sau đây là phần huá»›ng dẫn các bạn tá»± há»c đánh đà n piano/keyboard vá»›i bản nhạc “TWINKLE, TWINKLE, LITTLE STARâ€. Bạn sẽ nhìn bản nhạc và đánh đà n được trong khoảng thá»i gian dưới 10 phút. Tôi đã thà nghiệm 3JCN vá»›i rất nhiá»u nguá»i, bao gồm các cháu bé chỉ má»›i 5 tuổi. Trước khi bắt đầu đà n, bạn phải là m má»™t việc như sau:
1 - Dán số cho các chùm nốt (7 phÃm trắng + 5 phÃm Ä‘en = a pattern) và dán tên cho tất cả các phÃm nhạc trên cây đà n cá»§a bạn:
Nếu các bạn nhìn kÄ© và o bà n phÃm cá»§a đà n piano/keyboard , bạn sẽ thấy sá»± lặp lại cá»§a má»™t nhóm phÃm gồm 7 phÃm trắng và 5 phÃm Ä‘en như bức hình duá»›i đây (nhóm 4):
Các bạn cắt giấy nhá», viết số và ký tá»± trên giấy, rồi dán và o đà n piano/keyboard như bức hình ở trên. Nhóm chÃnh giữa bà n phÃm phải là số 4. PhÃa bên phi là số 5, rồi số 6, …PhÃa bên trái là số 3, rồi số ,…Tên cá»§a 7 phÃm trắng trong má»—i nhóm là : c, d, e, f, g, a, and b. Bạn viết tên cho tất cả các phÃm trên đà n piano/keyboard
Nếu có các phÃm lẻ bên trái hoặc bên phải bà n phÃm, các bạn dán tên phÃm cho đúng. Như hình vẽ ở trên có phÃm c phÃa cuối bên phải. Nốt c nà y thuá»™c nhóm 7.
2 - Bản nhạc: “TWINKLE, TWINKLE, LITTLE STARâ€
Moderato 4/4 ($)|| 4c1 4c1 4g1 4g1 | 4a1 4a1 4g2 | 4f1 4f1 4e1 4e1 | 4d1 4d1 4c2 || (End) ||: 4g1 4g1 4f1 4f1 | 4e1 4e1 4d2 :|| ($)
Bản nhạc nà y được viết vá»›i 3 hà ng cho dá»… táºp. Nhưng khi bạn thá»±c hà nh, bạn phải đánh 6 hà ng, bởi vì các dấu $, End, ||: và : || được thêm và o để viết bản nhạc ngắn hÆ¡n, trông đơn giản hÆ¡n. Câu thứ 3 được láºp lại 2 lần, vì nó nằm ở giữa 2 dấu ||: :||
Khi bạn ở cuối hà ng thứ 3, bạn gặp dấu $, bạn phải trở vỠđầu bản nhạc nơi có đặt dấu $.
Rồi bạn tiếp tục đánh lại câu 1, rồi câu 2. Bạn chấm dứt bản nhạc ở cuối câu 2, nơi có chữ End. (Ghi chú: các dấu nà y được dùng để bạn có thể viết nhạc trên computer không cần mua phần mếm ghi nhạc - music softwares)
Tóm lại thứ tự các câu nhạc của bản nhạc nà y là : câu 1, câu 2, câu 3, câu 3, câu 1, câu 2.
3 - Thực hà nh: Nhìn nhạc và đánh đà n
Bạn táºp từng câu nhạc riêng rẻ: câu 1, rồi câu 2, rồi câu 3. Tất cả các nốt nhac trong bản nhạc nà y Ä‘á»u thuá»™c nhóm 4 (chÃnh giữa piano/keyboard) ). Cho nên bạn chỉ đánh các phÃm trong nhóm 4 mà thôi. Táºp câu 1: Nốt 4c1 Bạn nhìn và o nhóm số 4, rồi đánh nốt c má»™t lần, đánh nốt c đó thêm má»™t lần nữa. Äánh nốt G hai lần. Äánh nốt a hai lần. Äánh nốt g má»™t lần. Bạn dùng chân trái nhịp theo tiếng “tÃc - tắc†cá»§a đồng hồ treo tưá»ng như sau:
4c1 4c1 4g1 4g1 | 4a1 4a1 4g2 |
TÃc tắc tÃc tắc tÃc tắc tic tắc (kim giây đồng hồ treo tuá»ng)
! ! ! ! ! ! ! ! (chân trái nhịp xuống đất)
Cứ mỗi giây đồng hồ, bạn đánh một nốt. Nốt cuối cùng của câu 1 là nốt 4g2. Nốt nà y ngân dà i 2 giây đồng hồ (kéo dà i 2 nhịp chân trái).
Bạn nên thá»±c hà nh nhiá»u lần câu nà y cho đến khi thà nh thạo.
Táºp câu 2: nhiá»u lần cho đến khi thà nh thạo
4f1 4f1 4e1 4e1 | 4d1 4d1 4c2 | TÃc tắc tÃc tắc tÃc tắc tÃc tắc ! ! ! ! ! ! ! ! Táºp câu 3: nhiá»u lần cho đến khi thà nh thạo 4g1 4g1 4f1 4f1 | 4e1 4e1 4d2 | TÃc tắc tÃc tắc tÃc tắc tÃc tắc ! ! ! ! ! ! ! !
Cuối cùng bạn đánh toà n bà i gồm 6 câu: câu 1, câu 2, câu 3, câu 3, câu 1, câu 2.
Sau tiếng “tắc†ở cuối câu 1, bạn phải đánh nốt 4f1 ở đầu câu 2 liá»n. Và tiếp tục như váºy cho các câu kế tiếp, cho đến hết.