Âm nhạc là vai trò quan trọng dẫn đến sự hình thành nhân cách trẻ

Âm nhạc là vai trò quan trọng dẫn đến sự hình thành nhân cách trẻ

   Âm nhạc có má»™t ý nghÄ©a rất quan trọng trong đời sống con người, đặc biệt là trẻ em. Các nghiên cứu khoa học cho thấy, âm nhạc có tác dụng giúp trẻ em thông minh hÆ¡n. Đây là kết luận rút ra từ cuá»™c nghiên cứu do bá»™ giáo dục Mỹ thá»±c hiện trong 10 năm vá»›i khoảng 25000 trẻ em.

Các môn nghệ thuật, đặc biệt là âm nhạc đã giúp các em tiến bộ rõ rệt trong các môn toán, lịch sử, địa lý... Tạo điều kiện để cho bé tiếp xúc với âm nhạc, học chơi đàn nghĩa là bạn đã cho con cơ hội để có một nền học vấn toàn diện không chỉ về khoa học mà còn về nghệ thuật, về cái đẹp. Tâm hồn trẻ thơ vì thế sẽ thêm phong phú, đằm thắm và sâu sắc.

1.Giáo dục âm nhạc - đó không phải chỉ là đào tạo nhạc công mà là đào tạo con người.

 Những hoạt Ä‘á»™ng âm nhạc giúp trẻ vừa rèn luyện những kỹ năng ngôn ngữ, vừa được học cách tÆ°Æ¡ng tác tích cá»±c vá»›i những người khác trong xã há»™i.

            “Âm nhạc giúp trung tâm xá»­ lí ngôn ngữ của não phát triển tốt hÆ¡n. Những trẻ được phát huy khả năng âm nhạc ở Ä‘á»™ tuổi sá»›m nhất sẽ giúp cho việc học tốt hÆ¡n những đứa trẻ sinh ra trong những gia đình không có cÆ¡ há»™i tiếp cận vá»›i âm nhạc”_Giáo sÆ° Michael Schulte- Markwort, thuá»™c Viện Tâm lý trẻ em ở bệnh viện của đại học Hamburg, Đức.

2. Âm nhạc giúp trẻ phát triển nhân cách toàn diện

            Thứ nhất là về nhận thức: Các nghiên cứu về thần kinh cho thấy, sá»± tiếp xúc vá»›i âm nhạc có thể thiết lập được phản xạ có Ä‘iều kiện ở trẻ, đồng thời thúc đẩy trí thức của bán cầu trái, phát triển khả năng nhận thức và các kỹ năng lập luận phức tạp.

            Thứ hai là về ngôn ngữ: Kinh nghiệm tiếp cận vá»›i âm nhạc giúp trẻ sá»­ dụng ngôn ngữ để miêu tả, cách phát âm thông qua việc lắng nghe và hát.

Thứ ba là về thể chất: Việc vận động theo nhạc giúp trẻ phát triển cơ bắp và các tố chất như độ bền, độ linh hoạt, dẻo dai, tính chính xác, sự nhanh nhạy, sự cân bằng, sự khéo léo…. Theo các nhà tâm lý học, vấn đề mấu chốt của việc vận động theo nhạc nằm ở mối tương quan giữa hoạt động thể chất và hoạt động trí não. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự luân phiên giữa vận động thể lực và vân động trí não có tác động tích cực đến sức khỏe của con người, nhờ đó cường độ và chất lượng của hoạt động trí não được nâng cao.

Lớp học piano (Nguồn: Tiế Minh)

  Thứ tÆ° là về thẩm mỹ: Âm nhạc giúp hình thành ở trẻ em khái niệm về cái đẹp, về không gian….

            Thứ năm là về Cảm xúc và hiểu biết xã há»™i: Âm nhạc tạo cở há»™i cho trẻ được thể hiện cảm xúc của mình và kích thích sá»± hiểu biết văn hóa của các vùng miền trên thế giá»›i.

            Trong luận văn “Nghiên cứu và phân tích má»™t số giáo trình Piano cÆ¡ bản cho trẻ nhỏ”, chúng tôi đã  nêu ra những lợi ích của việc cho trẻ nhỏ học Piano. Lợi ích thÆ° nhất là khả năng xá»­ lý những áp lá»±c trong cuá»™c sống. Học Piano giúp các em trở nên thành thạo trong việc xá»­ lý căng thẳng nhÆ° má»™t phần tá»± nhiên của việc học. Các học sinh học Piano có thể học để đối phó vá»›i nhịp đập con tim Ä‘ang rất nhanh, những ngón tay run rẩy, lo âu, mất tập trung trong má»™t ná»— lá»±c để kiểm soát dây thần kinh của má»™t người. Để tránh tình trạng lúng túng, má»™t học sinh có thể đầu tÆ° thời gian để đạt được kết quả tối Ä‘a của mình.

            Lợi ích thứ hai là khả năng phản ứng vá»›i những lời chỉ trích. Học sinh Piano học cách làm việc dÆ°á»›i sá»± giám sát chặt chẽ của má»™t người cố vấn, trong trường hợp này là giáo viên dạy Piano của các em. Học sinh học cách chấp nhận lời khuyên và thông tin phản hồi từ giáo viên của họ, những người mà họ xem là chuyên gia trong lÄ©nh vá»±c đó. Trẻ em sẽ suy nghÄ© người lá»›n hÆ¡n, quan tâm đến những ý kiến ​​khác nhau chứ không chỉ của riêng mình, thá»±c hành ứng xá»­ và hoàn thiện mình hÆ¡n.

            Lợi ích thứ ba là khả năng để đối phó vá»›i chiến thắng cÅ©ng nhÆ° thất bại, thá»­ thách bản thân qua các buổi biểu diá»…n công cá»™ng trong trường học và  các sá»± kiện xã há»™i. Dù bằng cách nào, những dịp giúp các học sinh “cọ xát” cÅ©ng cung cấp cho các em rất nhiều kinh nghiệm thá»±c tế để vÆ°Æ¡n lên.

            Những khó khăn trong quá trình học Piano sẽ tôi luyện ý chí vượt khó và nếp tÆ° duy khoa học, linh hoạt trÆ°á»›c má»™t vấn đề nan giải. Biết chÆ¡i má»™t nhạc cụ nhÆ° Piano (nhạc cụ vua của các nhạc cụ) là má»™t niềm tá»± hào của má»—i học viên. Ở từng cấp Ä‘á»™ đều có những giá trị riêng đáng tá»± hào riêng. Lợi ích tổng thể của học Piano là kỹ năng ngoại vi có được trong quá trình làm chủ nhạc cụ.

            Những trẻ em của chúng ta có thể không giỏi xuất sắc nhÆ° má»™t nghệ sÄ© piano biểu diá»…n phòng hòa nhạc, các con có thể trở thành bác sÄ©, luật sÆ°, doanh nhân, kỹ sÆ°, nhà văn, giáo viên ... Tuổi niên thiếu các con học Piano là má»™t thá»­ thách đặc biệt khi được rèn luyện nhiều kỹ năng về thể chất và tinh thần mà cây đàn đòi hỏi.

             Ngoài việc nêu ra má»™t số các lợi ích của việc dạy đàn Piano cho trẻ, vai trò của giáo viên trong quá trình dạy học đã được giá»›i thiệu và phân tích má»™t số giáo trình học đàn Piano dành riêng cho trẻ nhỏ do các nhà sÆ° phạm nÆ°á»›c ngoài nổi tiếng biên soạn. Kết hợp vá»›i những kinh nghiệm sÆ° phạm của bản thân và đồng nghiệp, tác giả luận văn đã nêu ra má»™t số nhận định mang tính định hÆ°á»›ng trong quá trình giảng dạy để giúp các em nhỏ có thể nhá»›, nắm vững các kiến thức cùng kỹ năng cÆ¡ bản trong giai Ä‘oạn đầu học đàn má»™t cách hiệu quả nhất.

            Trong luận văn này, Ä‘Æ°a ra 4 giáo trình Piano cÆ¡ bản để tìm hiểu và phân tích. Má»—i giáo trình là má»™t phÆ°Æ¡ng pháp, cách dẫn giải riêng cho từng Ä‘á»™ tuổi cÅ©ng nhÆ° hình thức học. Giáo trình thứ nhất được nói đến: Bastien Piano Basic – Primer Level của tác giả James Bastien, đây là giáo trình giành cho trẻ khi bắt đầu học đàn ở Ä‘á»™ tuổi từ 4 - 5 tuổi, được hệ thống kiến thức nhạc lý cÅ©ng nhÆ° các kỹ năng chÆ¡i đàn. Các em sẽ được làm quen và học từ vị trí nốt nhạc trên đàn, trên khuông nhạc, âm hình tiết tấu, các ký hiệu âm nhạc cÆ¡ bản, bài thá»±c hành luyện tập, hợp âm…Qua những bài luyện tập thá»±c hành sinh Ä‘á»™ng phù hợp cho từng bài học.

            Má»™t giáo trình hữu ích kế tiếp phải kể đến có tên là Sunbeam 1 – của tác giả Frances Balodis. Cuốn sách này là giáo trình Ä‘á»™c quyền của tổ chức Music for young children (MYC) – Canada. MYC được thành lập vào năm 1980 tại Canada do Frances Balodis là má»™t giáo viên âm nhạc, đồng thời cÅ©ng là má»™t chuyên gia về trẻ em, sáng lập nhằm mục đích tạo môi trường dạy nhạc chất lượng cao cho trẻ. PhÆ°Æ¡ng pháp giảng dạy năng Ä‘á»™ng của Frances Balodis kết hợp giữa kÄ© năng chÆ¡i đàn và phÆ°Æ¡ng pháp sÆ° phạm trong giáo dục cho trẻ nhỏ, nhằm khuyến khích các em trong học tập và tạo sá»± hào hứng khi đến lá»›p. PhÆ°Æ¡ng châm của MYC là giúp trẻ có thái Ä‘á»™ vui vẻ trong học nhạc. Âm nhạc cho Trẻ nhỏ thiết lập nên má»™t cấu trúc chặt chẽ cần thiết cho việc học nhÆ°ng vẫn để trẻ tá»± do tÆ° duy. Trẻ có thể tá»± xác định mục tiêu trong má»™t môi trường tích cá»±c và hấp dẫn. Ngày nay tại Canada , chÆ°Æ¡ng trình MYC được coi là chÆ°Æ¡ng trình dạy âm nhạc uy tín chất lượng nhất cho trẻ em.

            ChÆ°Æ¡ng trình MYC đã có mặt tại Canada, Mỹ, NewZeland, Singapore, Hàn Quốc , Malaysia , số lượng học sinh đã lên đến con số hÆ¡n 24.000. 66% học sinh tiếp tục học nhạc trong các năm tiếp theo và 90% trong số 800 giáo viên quyết định tiếp tục giảng dạy cho thấy chất lượng của chÆ°Æ¡ng trình. ChÆ°Æ¡ng trình MYC – “Âm nhạc cho trẻ nhỏ” là má»™t chÆ°Æ¡ng trình hợp tác đầu tiên giữa Canada và Việt Nam để mở ra trung tâm dạy piano cho trẻ em tại 2 địa Ä‘iểm trên Ä‘ia bàn Hà Ná»™i.

            Giáo trình thứ 3 nhắc đến là Piano Time 1 của tác giả Pauline Hall. Cô tốt nghiệp Nhạc viện Hoàng gia Anh, sau đó cô giảng dạy trong các trường học và dạy gia sÆ°. Trong khi sinh sống và giảng dạy ở Harrogate cô cảm thấy sá»± cần thiết phát triển kỹ năng của má»™t gia sÆ° theo cách má»›i. Cô bắt đầu bằng cách viết giai Ä‘iệu nhỏ trong vở học sinh, và từ đó cÆ¡ sở hình thành của những cuốn sách giáo trình: For Ten Fingers; và hàng loạt những tuyển tập Piano Time.

            Piano Time 1 là má»™t trong những giáo trình thuá»™c nhóm tuyển tập Piano Time của tác giả. Giáo trình bao gồm ná»™i dung chÆ°Æ¡ng trình học nhạc lý cÆ¡ bản và những bài tập ngắn luyện kÄ© năng đàn do chính tác giả sáng tác.

            Khác vá»›i 2 giáo trình Bastien Piano Basic và Sunbeam 1, dành ra nhiều thời gian khởi Ä‘á»™ng vá»›i những bài thá»±c hành luyện tập kÄ© năng chÆ¡i đàn qua những âm hình tiết tấu, hình tượng, kí hiệu... Đối vá»›i giáo trình này tác giả giúp học sinh rút ngắn khoảng thời gian bằng bài học đầu tiên giá»›i thiệu ngắn gọn cô đọng vị trí nốt nhạc trên đàn của các phím trắng, ký hiệu nốt nhạc, khuông nhạc, khóa nhạc và số ngón tay được trình bày xúc tích bằng những hình minh họa dá»… hiểu.

            Giáo trình cuối cùng được tìm hiểu và phân tích trong luận văn là “Die Russische Klavierschule” của nhà biên soạn Alexander Nikolajew. Tác giả của giáo trình này là người Nga. Do chất lượng đã được kiểm nghiệm hàng ná»­a thế ká»· nên người Đức in lại để phát hành rá»™ng rãi. Giáo trình là tuyển tập 164 bài luyện tập và tác phẩm nhiều thể loại của các nhạc sÄ© khác nhau được tác giả tổng hợp biên soạn lại vá»›i mức Ä‘á»™ từ dá»… đến khó dành cho lứa tuổi lá»›n có thể từ 7 tuổi trở lên bởi tiến Ä‘á»™ của chÆ°Æ¡ng trình học khá nhanh, mức Ä‘á»™ khó của bài cÅ©ng được đẩy nhanh hÆ¡n so vá»›i các giáo trình kể trên.

            Những giáo trình này phù hợp vá»›i từng lứa tuổi và nhu cầu của má»—i học sinh. Những em tham gia học Piano không theo chuyên nghiệp các giáo viên có thể lá»±a chọn má»™t số giáo trình trong nhóm không chuyên, “Sunbeam 1”; “Piano time 1”; “Bastien Piano – Primer Level”  mà luận văn chúng tôi có đề cập đến. Những em học sinh vá»›i mong muốn được theo học chuyên nghiệp thì chúng ta có rất nhiều các giáo trình đã được trải nghiệm kết quả qua bao thế hệ, các giáo viên cÅ©ng có thể dùng giáo trình “Die Russische Klavierschule”  nhằm tạo má»™t bÆ°á»›c tiền đề khởi đầu vững chắc cho những luyện tập gắn bó lâu năm vá»›i cây đàn Piano sau này.

Như vậy, có thể nói, việc giới thiệu và đánh giá một số giáo trình cũng như đưa một số kinh nghiệm sư phạm vào việc giảng dạy Piano cho các em nhỏ chính là góp phần đặt nền móng cho các em được tiến bước xa hơn, vững chắc hơn trên con đường nghệ thuật./.

Thực hiện: Hà Minh Thôi (Nguồn:sưu tầm)