Những khÃa cạnh luôn giúp ngưá»i Quảng Ä‘i đâu cÅ©ng được mến má»™
Nhiá»u ngưá»i thưá»ng mặc cảm vá» giá»ng nói hay sinh ra trên mảnh đất được mệnh danh “chó ăn đá, gà ăn sá»iâ€, nhưng chÃnh Ä‘iá»u đó vô tình tạo nên má»™t nét văn hóa vùng miá»n đặc trưng không thể cưỡng lại khiến những ngưá»i con Quảng Nam dù có mặt ở đâu cÅ©ng tạo ra ấn tượng và dà nh được sá»± mến má»™ đặc biệt.
1 “Tôi là ngưá»i Quảng Nômâ€
Có má»™t Ä‘iá»u ai cÅ©ng thấy, đó là đi đâu, nghe ngưá»i nói giá»ng Quảng, mặc nhiên cảm thấy thân cáºn, ấm áp và má»i ngưá»i thưá»ng sà tá»›i là m quen. Bạn hãy thá» tá»›i những khu tấp náºp ngưá»i qua lại, nÆ¡i chợ búa hay chốn thị thà nh, chỉ cần nghe giá»ng Quảng vang lên dưá»ng như luôn mang đến cảm giác đáng tin cáºy.
Nhưng nhiá»u bạn trẻ bây giá» thưá»ng mặc cảm vá» giá»ng nói Quảng Nam, bởi giá»ng nói vừa quê mùa và vừa khó nghe. Tuy nhiên, nếu suy nghỉ như váºy thì có vẻ hÆ¡i tiêu cá»±c bởi hiện nay dù ở đâu, là m gì, há»… nÆ¡i nà o có ngưá»i nguyên quán xứ Quảng, thì chúng ta cÅ©ng có thể nháºn ra há» không chỉ bởi những nét văn hóa đặc thù trong sinh hoạt hằng ngà y qua các khu ẩm thá»±c, nghi thức tÃn ngưỡng thá» cúng, mà phổ biến và thưá»ng nghe nhất là giá»ng nói má»™c mạc, chân tình, tháºm chà những lá»i cà u nhà u, cãi cá», gắt gá»ng… cÅ©ng rất Quảng Nam.
Giá»ng Quảng tháºt dân dã, bình dị và rất gần gÅ©i, vá»›i những ngưá»i xa quê, gặp nhau giữa Sà i Gòn hay Hà Ná»™i, khi ngồi lại bên nhau và nói bằng chÃnh giá»ng xứ Quảng lại cảm thấy buồn cưá»i nhưng khá vui tai. ChÃnh Ä‘iá»u đó vô tình tạo ấn tượng đối vá»›i những ngưá»i xung quanh. Há» dá»… dà ng nháºn ra mình là ngưá»i Quảng dù chưa má»™t lần nói chuyện hay ngồi uống café, nháºu chung.
2 Ngưá»i Quảng Nam phải biết “cãiâ€
Hiểu má»™t cách đúng nghÄ©a, ngưá»i Quảng Nam luôn có tÃnh bá»™c trá»±c, khẳng khái, theo thá»i gian nó quánh đặc trong huyết quản ngưá»i dân. Trên thá»±c tế đã có nhiá»u ngưá»i là m rạng danh quê hương là nhá» và o tÃnh khà ấy. Từ cụ Hoà ng Diệu, Phan Châu Trinh, Trần Qúy Cáp hay Huỳnh Thúc Kháng… đã minh chứng cho khà phách: mạnh như lốc. Và má»™t khi Ä‘i tá»›i đâu, những ngưá»i con xứ Quảng luôn được má»i ngưá»i xung quanh tôn trá»ng.

Má»—i khi ngưá»i Quảng Nam cãi lại nặng vá» lý hÆ¡n là tình. Từ lá»›p há»c, quán café hay Ä‘i nháºu, khi đã cãi thì phải già nh chiến thắng bất chấp ngưá»i đó là ai. Nhiá»u lúc đỠmặt tÃa tai vẫn cãi nhau. Tuy nhiên, Ä‘iểm hay cá»§a ngưá»i Quảng là không bá» bụng, nói qua rồi thì thôi, và dưá»ng như đó là nét không thiếu tạo nên hương vị cho cuá»™c vui, tÃnh xây dá»±ng cao. Ngay lúc đó nhiá»u ngưá»i có thể không chấp nháºn được nhưng cà ng vá» sau Ä‘iá»u nà y được nhiá»u ngưá»i phát huy.
Cán bá»™, công nhân hay sinh viên sống xa quê thưá»ng dá»… bị cô láºp từ đức tÃnh cách nà y do tÃnh phản kháng mạnh mẽ. Nhưng nếu như nhìn ở góc độ tÃch cá»±c thì đó là đức tÃnh khá tốt để tạo nên má»™t táºp thể vững mạnh mang tÃnh xây dá»±ng.
3 Giản dị ngay trong văn hóa ẩm thực
Äến vá»›i Quảng Nam, bạn chắc chắn có những trải nghiệm thú vị vá» nếp sinh hoạt, tÃnh thân thiện và cuá»™c sống má»™c mạc cÅ©ng như được đắm chìm trong không gian cổ kÃnh, hiá»n hòa cá»§a phố cổ Há»™i An. Nhưng nếu dừng lại ở đó thì nghe có vẻ đơn giản, bởi xứ Quảng còn được biết đến vá»›i ná»n ẩm thá»±c chân chất như mì Quảng, cao lầu Há»™i An, bò tái Cầu Mống, bánh tráng cuốn thịt heo, giò ốc, ốc vú nà ng, bánh vạc, bánh bao,bánh tổ… đã là m nên nét riêng cá»§a vùng đất nà y. Các món ăn đất Quảng Ä‘i và o Ä‘á»i sống, và o câu ca dao dân ca, và o tâm linh – tâm hồn ngưá»i Quảng Nam:
“á»c bươu nấu vá»›i măng chèo
Rau trai, rau dịu lại đèo rau langâ€
“Ai vỠđất Quảng là m dâu
Ä‚n cÆ¡m ghế mÃt hát câu ân tìnhâ€
“Già u như ngưá»i ta cÆ¡m lua cá gắp
Khó như vợ chồng mình bá»™t bắp vá»›i rau langâ€
Ngà y nay, du lịch dù phát triển nhưng món ăn dân dã ở Quảng Nam vẫn chưa có dấu hiệu mai mòn. Từ cách chế biến Ä‘á»u mang tÃnh cách ngưá»i Quảng: cần kiệm, dè sẻn mà lại phóng khoáng, vui tươi. Má»™c mạc mà đáºm chất.
4 Cần cù và chịu khó
Bản chất tiết kiệm, chịu khó là má»™t nét đẹp đặc biệt trong tâm hồn ngưá»i xứ Quảng. Äây là nguồn gốc cá»§a sá»± đảm Ä‘ang, khéo léo, giản dị mà thanh khiết, đạm bạc mà thắm thiết, đặc biệt ở phụ nữ. Vá»›i những ngưá»i dân sống trên vùng đất cằn cá»—i quanh năm lÅ© lụt, mưa nắng, bão gió thất thưá»ng. Äể vượt qua khó khăn đó, ngưá»i Quảng đã tá»± hình thà nh cho mình đức tÃnh mạnh mẽ để vượt qua thá» thách.
Äặc trưng cần cù, chịu khó còn thể hiện qua tinh thần hiếu há»c từ bao Ä‘á»i nay. Tinh tuý cá»§a há»c thuáºt Quảng Nam là cái há»c thấu suốt, cách váºt trà tri, há»c để hiểu biết thêm ý nghÄ©a và mục Ä‘Ãch cá»§a há»c vấn, há»c Ä‘i đôi vá»›i hà nh, há»c để phát huy đạo đức. Ngà y nay, dù Ä‘i xa tá»›i đâu Ä‘i chăng nữa, ngưá»i trẻ Quảng Nam vẫn luôn thể hiện được tinh thần cần cù chịu khó trong cuá»™c việc và há»c táºp. Khả năng chịu khó tiếp thu cÅ©ng như không ngại khó giúp ngưá»i Quảng chiếm được lòng tin và thiện cảm.
5 Lòng chung thá»§y cá»§a ngưá»i Quảng
Ngưá»i xứ Quảng – khúc ruá»™t miá»n Trung – xứ sở cá»§a nắng mưa và gió bão tưởng chừng như chỉ ngoi ngóp mãi trong cái bể khổ cá»§a cuá»™c Ä‘á»i. Váºy mà không, há» bá» qua những trắc trở, khó khăn, tìm đến niá»m vui, tình yêu, hạnh phúc… Chá»n lòng thá»§y chung như má»™t phương pháp để vượt qua rà o cản.
Minh chứng rõ nét nhất là những câu ca dao tục ngữ được trải nghiệm qua nhiá»u thế hệ. Con ngưá»i trá»ng nhân nghÄ©a, chung tình và ghét thói bá»™i bạc vong Æ¡n. Tình yêu – hạnh phúc cá»§a những con ngưá»i xứ Quảng ở trong chÃnh những Ä‘iá»u bình dị cá»§a cuá»™c sống hằng ngà y cá»§a há» như má»™t đặc sản, miếng ăn Ä‘áºm chất Quảng cÅ©ng là m lòng ngưá»i xứ Quảng xÃch lại gần nhau hÆ¡n, hay như chÃnh những địa danh cá»§a quê hương cÅ©ng là m nên tình yêu – hạnh phúc.