Giới thiệu Nghệ nhân Nguyễn Văn Minh - Chuyên gia là m đà n Guitar
Những giá»t mồ hôi ngưá»i nông dân thấm đẫm trên đồng ruá»™ng để Ä‘em lại cái ăn cho Ä‘á»i, chị công nhân ngà y đêm miệt mà i bên khung dệt để các cô gái có những tấm áo dà i thướt tha… và cÅ©ng có những ngưá»i là m ra những sản phẩm, để từ đó những khúc nhạc bay bổng… tô thêm nét đẹp cho cuá»™c sống – nghá» là m đà n.
Nghá» là m đà n là má»™t công việc thầm lặng, có thể và như những ngưá»i là m nghá» lồng tiếng trong Ä‘iện ảnh, hoặc những nhạc sÄ© phối khà cá»§a thị trưá»ng ca nhạc. Há» là ngưá»i chế tạo ra các nhạc cụ để giúp anh sinh viên vÆ¡i ná»—i buồn xa nhà , để các cuá»™c liên hoan sinh nháºt – lá»a trại thánh thót tiếng nhạc trầm bổng, để các nghệ sÄ© vươn tá»›i đỉnh vinh quang, để các nhạc sÄ© thổ lá»™ tâm tình, thêu dệt nhiá»u tình khúc cho Ä‘á»i. HÆ¡n thế nữa, đà n là ngưá»i bạn tâm tình cá»§a tuổi trẻ, má»™t số ca khúc viết vỠđà n guitar được được xem như sá»± ngợi ca má»™t ngưá»i bạn tâm giao như: Cây đà n ghi-ta cá»§a đại đội 3 (Xuân Hồng), Cây đà n sinh viên (Quốc An – Thuáºn Thiên)… Nhưng cuá»™c sống tháºt chẳng công bằng khi rất Ãt nhắc nhở đến ngưá»i là m đà n.
Ở Sà i Gòn trước đây, trung tâm mua bán đà n guitar, mandolin và các loại đà n dân tá»™c táºp trung ở đưá»ng Hồ Văn Ngà (nay là Lê Thị Hồng Gấm), quáºn 1. Ở đây có các cá»a hà ng bán đà n cá»§a các nhà sản xuất đà n nổi tiếng Sà i Gòn như: Phùng Äinh, Quảng Thà nh, Việt Hồng… ngoà i ra ở đưá»ng Nguyá»…n Thiện Thuáºt cÅ©ng có má»™t số tiệm đà n như: Phúc Lợi, Xuân Thà nh, Phúc Châu… Nhưng đến nay những tiệm đà n lá»›n ở Lê Thị Hồng Gấm gần như không còn, rải các các quáºn huyện có các tiệm đà n bán đà n, nhưng sầm uất và đa dạng nhất hiện nay là con đưá»ng Nguyá»…n Thiện Thuáºt. Trên má»™t quãng chừng hÆ¡n 1km, táºp trung 14-15 tiệm bán đà n thùng, Nguyá»…n Thiện Thuáºt được xem như phố đà n cá»§a Sà i Gòn.
Äà n ở đây rất Ä‘a dạng, phong phú vá»›i nhiá»u chá»§ng loại như mandolin, guitar, guitar Hawaii, guitar phÃm lõm, đà n tranh, tỳ, nhị, nguyệt (có cả sáo trúc)… Má»™t và i tiệm đà n còn là m và bán cả những loại đà n Ä‘iện như guitar bass, solo, accord… Nhưng mặt hà ng chá»§ yếu vẫn là guitar thùng. Giá cả cÅ©ng có nhiá»u cấp độ, từ cây guitar modern khoảng 100.000 đồng phù hợp vá»›i túi tiá»n cá»§a sinh viên, giá»›i bình dân yêu nhạc cho đến những cây guitar classic 7-8 triệu đồng dà nh cho sinh viên, há»c sinh nhạc viện. Äiểm đặc biệt cần nói, Ä‘a số các tiệm đà n ở đây là những shop giá»›i thiệu và bán sản phẩm cá»§a chÃnh hãng là m đà n cá»§a mình.
.jpg)
Bà i viết nà y chúng tôi giá»›i thiệu má»™t gương mặt nghệ nhân là m đà n khá nổi tiếng ở phố đà n Nguyá»…n Thiện Thuáºt: anh Nguyá»…n Văn Minh. (Con hẻm đối tiện cá»a hà ng đồng hồ cao cấp - Hưng Thịnh)
Nói là nghệ nhân nhưng anh còn khá trẻ, tuy chưa đến tuổi 50 song đã có gần 40 năm tuổi nghá». Nguyá»…n Văn Minh sinh năm 1956 ở má»™t là ng quê cạnh dòng sông Hương thÆ¡ má»™ng, thôn Công Lương, xã Thá»§y Vân, thà nh phố Huế – giáp ranh vá»›i thôn Vỹ Dạ, má»™t địa danh được nhiá»u ngưá»i biết đến qua má»™t bà i thÆ¡ nổi tiếng cá»§a Hà n Mặc Tá».
Anh là thế hệ há»c trò thứ 3 cá»§a dòng há» là m đà n có tiếng ở Huế. Thế hệ thứ nhất có ông Chiêm, thế hệ thứ hai có ông Trương Ngá»c Châu, thế hệ thứ 3 có rất nhiá»u ngưá»i như Trương Hữu Việt, Trương Hữu Phú, Ngá»c Quang, Duy Lạc, Nguyá»…n Văn Minh…
Lý do anh đến vá»›i nghá» là m đà n không phải là để tiếp thu má»™t nghá» truyá»n thống cá»§a bên ngoại mà là do tình yêu âm nhạc. Không có Ä‘iá»u kiện để mua má»™t cây đà n, anh đã và o há»c nghỠở xưởng là m đà n cá»§a ngưá»i cáºu ruá»™t Trương Ngá»c Châu, để được ông Châu cho Ä‘i há»c đà n và có được những cây đà n để luyện táºp. Anh không nghÄ© rằng nghiệp là m đà n gắn bó vá»›i anh từ ngà y ấy.
Mùa xuân năm 1967, má»›i 11 tuổi, bà n tay còn quá nhá» chưa ôm hết cần đà n guitar, mandolin đối vá»›i anh là thÃch hợp nhất. Vừa há»c nghá» là m đà n, vừa há»c đà n, nhưng đối vá»›i anh há»c đà n guitar là mục Ä‘Ãch chÃnh. Rồi từng ngà y trôi qua trong xưởng là m đà n, anh bắt đầu có những niá»m vui. Anh đã hồi há»™p chỠđợi từng cây đà n (là m theo lối thá»§ công) “ra lòâ€, anh đã từng vui buồn vá»›i những âm thanh cá»§a cây đà n do chÃnh mình tạo nên… Và say mê từ lúc nà o không hay, để rồi nghá» là m đà n gắn bó vá»›i anh qua bao thăng trầm cá»§a cuá»™c sống.
Há»c vá»›i nghệ nhân Trương Ngá»c Châu theo lối há»c truyá»n nghá», anh được xem như má»™t trong những ngưá»i kế thừa lá»›p nghệ nhân trước. Ròng rã 9 năm trá»i, anh đã tiếp thu được những phương pháp, bà quyết là m đà n cá»§a ngưá»i cáºu ruá»™t, từ mandolin, guitar cho đến tranh, nguyệt, tỳ, nhị, sáo…
Năm 1976, anh chÃnh thức trở thà nh ngưá»i thợ là m đà n thá»±c thụ. Sau 3 năm là m việc tại xưởng đà n cá»§a cáºu gá»i là “trả nghÄ©aâ€, năm 1979, được sá»± cho phép cá»§a “sư phụâ€, anh cùng 2 ngưá»i em há» (cÅ©ng là hai đồng môn) là Nguyá»…n Duy Linh và Ngá»c Quang hợp lại, láºp má»™t xưởng đà n riêng lấy tên là Tam Hiệp. Giải thÃch vá» cái tên nà y, anh Minh nói rằng “Tam: 3 (ngưá»i); Hiệp: hợp (lại vá»›i nhau)â€. Nhưng khi trình bà y vá»›i thầy Châu, ông Châu đã sá»a chữ “Tam†thà nh chữ “Tâm†(tâm đức), vì ông nói rằng là m nghá» cần phải có “tâm†và cái “tâm†phải Ä‘i đầu. Thế là xưởng đà n Tâm Hiệp ra Ä‘á»i tại 4E/1 Nguyá»…n Tri Phương, Huế. Việc là m ăn cÅ©ng không có gì trắc trở nhưng cÅ©ng chẳng có gì lạc quan cho má»™t tương lai khởi sắc, bởi vì Huế là má»™t thà nh phố nhá», việc tiêu thụ đà n cÅ©ng có giá»›i hạn.
Năm 1981 có thể nói là năm đánh dấu bước biến chuyển quan trá»ng trong sá»± nghiệp cá»§a anh, khi nhạc sÄ© Quốc DÅ©ng, trong má»™t chuyến biểu diá»…n tại Huế đã Ä‘i tham quan các tiệm đà n cá»§a đất thần kinh. Nguyá»…n Văn Minh quen biết vá»›i Quốc DÅ©ng từ đó.
Cuối năm 1981, anh và o Sà i Gòn. Rất nhiá»u khó khăn, từ nhà ở, vốn liếng, tuổi Ä‘á»i, thương hiệu… anh không thể sánh vá»›i các “đại gia†là m đà n ở Sà i Gòn thá»i bấy giá». Nhưng vá»›i quyết tâm cá»§a tuổi trẻ, vá»›i sá»± cầu tiến và biết há»c há»i những Ä‘iá»u hay cá»§a má»i ngưá»i để là m phong phú cho mình, anh đã xây dá»±ng cÆ¡ nghiệp tại Sà i Gòn vá»›i bước khởi nghiệp vô cùng khó khăn.
Thá»i gian đầu, anh tá túc và mở xưởng đà n ngay tại nhà nhạc sÄ© Quốc DÅ©ng (62 Trần Hưng Äạo, quáºn 1), thá»i gian nà y chá»§ yếu là là m đà n cho Quốc DÅ©ng để Quốc DÅ©ng biếu tặng bạn bè. Äến đầu năm 1982, Nguyá»…n Văn Minh thuê mặt bằng ở 18 Nguyá»…n Thiện Thuáºt, khai trương cá»a hà ng bán đà n mang tên Tâm Hiệp (tên cá»§a tiệm đà n mà anh đã láºp tại Huế). Anh qui tụ má»™t số anh em trong dòng há» tại Huế và o, chiêu má»™ thêm những thợ giá»i tại Sà i Gòn, trong đó có má»™t số con cháu cá»§a những tiệm đà n lá»›n, nổi tiếng. Cá»a hà ng Tâm Hiệp tại phố đà n Nguyá»…n Äình Chiểu được nhiá»u ngưá»i biết đến. Anh là đầu mối chuyên cung cấp đà n cho các cá»a hà ng bán đà n cá»§a gần 40 tỉnh thà nh trên toà n quốc.
Váºn há»™i tháºt sá»± đến từ khi Nhà nước mở cá»a thị trưá»ng, anh may mắn là má»™t trong 500 khách hà ng miá»…n phà được đưa những thông tin cá»§a mình lên má»™t trang web ở Tp.HCM. CÅ©ng từ đó, nhiá»u khách hà ng ngoại quốc biết đến tiệm đà n cá»§a anh. Anh đã thá»±c hiện nhiá»u hợp đồng xuất khẩu (á»§y thác) cho má»™t số khách hà ng kinh doanh đà n thùng ở Canada, Pháp, Thụy SÄ©, Äà i Loan. CÅ©ng nhá» các nhà kinh doanh nà y giá»›i thiệu mà má»™t số hãng bán váºt liệu, phụ kiện là m đà n trên thế giá»›i xem anh là khách hà ng cá»§a há». Há» thưá»ng xuyên gởi cho anh những thông tin cáºp nháºt vá» nguyên váºt liệu má»›i, những kỹ thuáºt hiện đại cá»§a nghệ thuáºt chế tạo đà n. Äó cÅ©ng là điá»u kiện tốt để anh nghiên cứu nâng chất lượng âm thanh cho những cây đà n cá»§a xưởng mình.
Hiện nay, xưởng là m đà n cá»§a anh đặt ở quáºn 8, hai cá»a tiệm bán sản phẩm, giao dịch ở 36 và 103 Nguyá»…n Thiện Thuáºt, quáºn 3. Nói vá» cái “tâmâ€, anh cÅ©ng đã tham gia tà i trợ cho các cuá»™c thi “Tà i năng trẻ guitar†Tp.HCM mở rá»™ng. Nhưng Ä‘iá»u thể hiện cái “tâm†thiết thá»±c nhất đối vá»›i anh là việc tạo ra các cây đà n guitar có chất lượng tốt để thoả mãn nhu cầu cá»§a sinh viên há»c sinh, giá»›i bình dân vá»›i giá khá “bèoâ€.
Thực hiện: Văn Nhắc (Thiên Phú)